Skip to main content
St. Andreaskirche in Eisleben
Kościół św. Andrzeja w Eisleben (Foto: Lutz Döring)

Reformator Marcin Luter urodził się 10 listopada 1483 roku w Eisleben, tam również zmarł. Mimo tego, że jego rodzina mieszkała w Eisleben tylko tymczasowo, wielorakie powiązanie życia Lutra i losów miasta wykraczało poza sam fakt jego urodzin i śmierci w tym mieście.

Eisleben jest jednym z najstarszych miast położonych między górami Harz a rzeką Łabą. W XV i XVI wieku Eisleben stało się jednym z najważniejszych miast potężnego Hrabstwa Mansfeld, głównie dzięki wydobyciu i obróbce hutniczej łupka miedzionośnego. Także ojciec Lutra przybył tutaj, by zarobić w górnictwie. Dla Hansa i Małgorzaty Luter Eisleben było jednak tylko przystankiem na drodze do Mansfeld, kiedy to ich pierwsze z dziewięciorga dzieci przyszło na świat.

Ochrzczony w Eisleben

Kilka kroków od domu, w którym urodził się Luter, stoi Kościół św. Piotra i Pawła, późnogotycki kościół halowy. To tam, dzień po swoich narodzinach, Luter został ochrzczony i otrzymał imię świętego - Marcina z Tours, którego wspomnienie obchodzone było właśnie tego dnia. Chrzcielnica zachowana jest w formie rekonstrukcji i przypomina o ważnym wydarzeniu, które związało Lutra z Eisleben na całe życie.

Jako wikary okręgu zakonu augustianów zatrzymywał się później wielokrotnie w Eisleben. To pod jego wpływem Kościół Św. Anny w dzielnicy Neustadt w Eisleben stał się pierwszym ewangelickim kościołem Dominikanów w powiecie Mansfelder Land. W 1516 roku Luter poświęcił przynależny klasztor augustianów-eremitów, natomiast w roku 1523 w związku z reformacją rozwiązał go.

Ostatnie kazania Lutra

Także kościół św. Andrzeja, którego potężna dzwonnica góruje nad rynkiem, uznawany jest za pomnik Lutra w mieście: to tutaj wygłosił na zachowanej do dzisiaj ambonie swoje ostatnie cztery kazania, tutaj także wystawiono trumnę z jego ciałem przed przewiezieniem do Wittenbergi.

Gdy Luter przyjechał, by załagodzić spór o spadek między hrabiami w Mansfeld, zmarł 18 lutego 1546 roku w domu rodziny Drachstedt znajdującym się przy rynku. W tym domu zostało urządzone muzeum Dom Śmierci Lutra, które - podobnie jak dom narodzin reformatora - od 1996 roku wpisane jest na listę światowego dziedzictwa UNESCO.